Innovatieniveau:
Jaar opname:2005
Laatste actualisatie:2012

Integraal bouwen

In de 20ste eeuw is steeds meer installatietechniek in gebouwen opgenomen, zonder dat het bouwproces in essentie is aangepast. In het sequentiële (volgordelijke) bouwproces hebben partijen weinig kennis van elkaar. Het gevolg hiervan zijn lange oplevertijden, overschrijdingen, faalkosten, beperkte kwaliteit en weinig klantgerichtheid.

Met integraal bouwen, ofwel ketenintegratie van ontwerp tot gebruik, wordt het bouwproces efficiënter ingericht en kwalitatief beter gebouwd. Door goede afstemming, communicatie en planning in de gehele keten, worden technische mogelijkheden zichtbaar.

Medewerkers krijgen meer inzicht in projectverloop en gaan procesmatiger werken. Voorwaarde is dat zij verantwoordelijkheid willen, kunnen en durven nemen: intern ondernemerschap.  

Laatst bekeken innovaties

Innovatieniveau 1
Innovatieniveau 2
Innovatieniveau 3
Innovatieniveau 4
Innovatieniveau 5

Integraal bouwen

Innovatieniveau:
Jaar opname:2005
Laatste actualisatie:2012
Afdrukken  |  Toon relevante onderwerpen voor 
In de 20ste eeuw is steeds meer installatietechniek in gebouwen opgenomen, zonder dat het bouwproces in essentie is aangepast. In het sequentiële (volgordelijke) bouwproces hebben partijen weinig kennis van elkaar. Het gevolg hiervan zijn lange oplevertijden, overschrijdingen, faalkosten, beperkte kwaliteit en weinig klantgerichtheid.

Met integraal bouwen, ofwel ketenintegratie van ontwerp tot gebruik, wordt het bouwproces efficiënter ingericht en kwalitatief beter gebouwd. Door goede afstemming, communicatie en planning in de gehele keten, worden technische mogelijkheden zichtbaar.

Medewerkers krijgen meer inzicht in projectverloop en gaan procesmatiger werken. Voorwaarde is dat zij verantwoordelijkheid willen, kunnen en durven nemen: intern ondernemerschap.

Kansen

Door Integraal bouwen verhoogt men de kwaliteit van gebouwen. Integraal bouwen gaat om diensten leveren en niet alleen om een product leveren. De betrokken bouwpartners hebben gezamenlijk een resultaatdoelstelling. Hierdoor is een bouwpartner niet alleen verantwoordelijk voor het resultaat van het eigen product of de eigen dienst, maar ook voor het gemeenschappelijk resultaat.


Ter illustratie. In de realisatiefase kan men een goedkoop product met een twijfelachtige kwaliteit en hoog energiegebruik kiezen. Bij Integraal bouwen met een onderhoudsverplichting na de oplevering heeft de installerende partij ook belang bij een duurzaam apparaat.


Een langetermijndoelstelling met duidelijk omschreven belangen en doelstellingen hebben, leidt tot minder processen/geschillen, minder meerwerk, kortere doorlooptijden van projecten en daarmee tot lagere stichtings- en onderhoudskosten. Integraal bouwen biedt dus voldoende marktkansen.  


Nederland is ten opzichte van het buitenland erg ver met de implementatie van Integraal ontwerpen. In veel andere landen zijn de scheidingen tussen organisaties veel duidelijker en formeler en is het bouwproces anders vormgegeven. Nederland is veel meer gericht op samenwerken, zoals we dat kennen uit het poldermodel. Deze kansen moet men goed benutten.

Bedreigingen

Integraal bouwen staat of valt met samenwerking van bouwpartners, waarbij sprake is van wederzijds vertrouwen. Zij moeten hiervoor een langetermijnverbintenis willen aangaan. Hierbij gaat het niet alleen om samenwerking tijdens de ontwerp- en realisatiefase, er moet vooral ook aandacht zijn voor de onderhoudsfase.


De grootste belanghebbende is de gebouwgebruiker, die in de gebruiksfase de vruchten plukt van de juiste keuzes in ontwerp en realisatie. Hetzij door een energiezuinige installatie, hetzij door een storingsvrije en onderhoudsvriendelijke installatie.


Opdrachtgevers zijn leidend en moeten hiervoor over een langetermijnvisie beschikken. De visie van de opdrachtgever of degene aan wie hij deze verantwoordelijkheden heeft gedelegeerd, is belangrijk. Als op dit niveau de langetermijnvisie onvoldoende leeft, zal Integraal bouwen minder kansen hebben en daarmee minder voordelen opleveren.   


Een andere bedreiging voor Integraal bouwen succesvol implementeren zijn de verschillende commerciële belangen van de betrokken bouwpartijen. Integraal bouwen komt hierdoor niet goed van de grond. De projectontwikkelaar is de grootste bedreiging, waarbij de stichtingskosten leidend zijn en een langetermijnvisie ontbreekt. Traditionele aanbestedingen zijn in dit opzicht een belemmering voor de innovatiekracht van de branche.    


Integraal bouwen heeft daarnaast te maken met de complexiteit van een gebouw. Aangenomen wordt dat de woningbouw Integraal bouwen minder mogelijkheden biedt. Dit omdat de woningbouw niet complex is, de rollen van alle bouwpartners verdeeld zijn en men integratie minder noodzakelijk acht. Het zal dus lastiger worden om deze installatiemarkt te betreden.   


Het zou de wens/eis van de opdrachtgever moeten zijn het proces zo in te richten dat van Integraal bouwen kan worden gesproken. De winst hiervan moet duidelijk zijn: ondanks een hogere initiële investering is de terugverdientijd beperkt.


De huidige tunnelvisie van de verschillende disciplines kan hiermee worden beëindigd. Vanuit deze eis zullen de verschillende culturen moeten gaan samenwerken, waarbij communicatie, informatiedeling en afstemming optimaal zijn.

Kennispositie

Vanuit de branche zal veel werk en durf nodig zijn om een nieuwe rol te gaan spelen. Hiervoor is duidelijke informatie over successen, mislukkingen, risico’s en (praktische) do’s en don'ts nodig. Deze informatievoorziening moet gericht zijn op alle partijen.


Extra aandacht is vereist om partijen gezamenlijk om tafel te krijgen. En er zijn opleidingen nodig voor nieuwe functies als integraal ontwerper en bouwcoördinator, en voor uitbreiding van de huidige functies met communicatie en ICT. Aspecten als ondernemen en resultaatgerichtheid noemt men als nieuwe competenties.

Het kan zijn dat de instroom nieuwe toelatingseisen moet krijgen, waarbij ook geldt dat een bredere opleiding voor meer instroom kan zorgen. Met rollenspelen in het onderwijs kan men begrip kweken voor andere disciplines.

Randvoorwaarden

Voor Integraal bouwen is kennis over de wijze van aanbesteding een belangrijk item.  Kennis en kunde omtrent omgaan met conflicterende belangen verdienen de aandacht. Conceptueel denken en in een vroeg stadium komen tot een systeemkeuze vragen om specifieke kennis en vaardigheden van medewerkers waarvoor aanvullende scholing noodzakelijk is.
Hieronder vindt u een overzicht van belangrijke opleidingen bij deze innovatie. De titels verwijzen u direct door naar de inhoudelijke beschrijvingen in de OTIB Etalage.

Gevorderd Niveau: leidinggevend monteur, project-/ service technicus, technicus middenspanning / communicatie, projectleider, middenkaderfunctionaris etc.

Installatiemarkt

    Burgerwerk en individuele nieuwbouw

SBI-Industrie

    Overige telecommunicatie
    Beheer van computerfaciliteiten
    Draadgebonden telecommunicatie
    Gegevensverwerking, webhosting en aanverwante activiteiten
    Webportals
    Draadloze telecommunicatie
    Telecommunicatie via satelliet

SBI-Klant

    Winning en distributie van water
    Cafés
    Veterinaire dienstverlening

Personeel

Het directe gevolg van de integrale aanpak is de noodzaak tot bredere kennis bij het personeel. Meer kennis van en begrip voor andere disciplines en bouwpartners is absoluut noodzakelijk. Dit speelt zich af in de ontwerp-, uitvoering- en beheerfase. Hiernaast zal men ook beter moeten gaan communiceren.


Verbreding van kennis kan zeker motiveren, maar kan ook leiden tot verschraling. Dit omdat specialisaties hierdoor kunnen verdwijnen. Hieraan zal men aandacht moeten besteden. Een nieuwe opleiding Integraal ontwerper is nodig. Voor de operationele integratie gaat het vooral om uitbreiding of samenvoeging van bestaande opleidingen.  


Overigens moet men ook de werknemers extra stimuleren om zich buiten hun eigen vakgebied te laten bijscholen. Dit zal echter niet vanzelf gaan. Extra aandacht is nodig om te voorkomen dat door vergrijzing en verschuiving naar de fabrikanten van Plug &play-apparatuur de kennis wegvloeit uit de technische installatiebranche.

Functie(s)

    Domotica
    Beheer en inspectie
    Duurzame energie systemen
    Maritieme installaties
    Sanitair
    Beveiliging

Bronnen

    Intech E&I januari 2007
    Netwerklid
    Innovaties in de Technische installatiebranche 2008 - accenten voor de toekomst, MarktMonitor woerden

Algemene links

Integraal bouwen

Afdrukken

Selecteer wat u wil afdrukken: